Pen of potlood

Vroeger op mijn eerste stageplek als onderwijzeres kwam ik terecht in een vierde klas (nu groep zes) van een kleine school in Mildam. Ik had mijn les goed voorbereid, en na het voorlezen van een verhaal deelde ik de stencils uit. (Stencils, weet iemand nog wat dat zijn?) De kinderen mochten de opdrachten gaan maken. Een meisje stak haar vinger op: 'Juf, moet het met pen of met potlood...'
Ik zal zoiets gezegd hebben van 'Dat mag je zelf weten..' en ik was daarmee het gezag kwijt. Met pen of met potlood, wat kan mij dat nou schelen. Maar ik leerde meteen dat de kinderen op deze school gewend waren strakke leiding te krijgen. De tweede periode ben ik heel anders ingestoken. Geheel tegen me zelf in gaf ik de leiding waarom door de school en de leerkrachten gevraagd werd.

Als manager in de kinderopvang gaf ik leiding zoals ik dat zelf voor ogen heb, richting zelfsturing. Immers, de sfeer hangt niet van mij af maar die maken we samen. Nu ik wat meer betrokken ben bij een grote zorginstelling zie ik het weer voor mijn ogen gebeuren. De manager bepaalt, de werkers stellen zich afhankelijk op en leggen de verantwoordelijkheid bij de leidinggevende. Als er iets niet goed gaat wijst men naar de manager. Vreemd vind ik dat. Is dit nou een kwestie van autoritair leiderschap, verkeerde verwachtingen van de werknemers, een cultuur die is ontstaan, gemaakt? Door wie dan? Wie zorgt ervoor dat dit gebeurt? Ik wil me hier graag in verdiepen met als uitgangspunt: de verantwoordelijkheid moet daar komen te liggen waar hij hoort, werken vanuit gelijkwaardigheid. Een leidinggevende faciliteert, de overige werkers doen waar zij goed in zijn, en samen zijn ze verantwoordelijk voor het geheel.

Ruzie

Sociale interactie kan moeilijk zijn. Je weet nooit wat een ander denkt. De ander is in die zin altijd onvoorspelbaar. Dit kan leiden tot ongemakkelijke communicatie en zelfs tot conflict. En dat is niet leuk. Je voel je er zelf niet gemakkelijk onder en reken maar dat het voor de ander ook niet prettig is.
Waarschijnlijk heb je de sterke neiging om weg te gaan. Dit is op zich goed, je neemt afstand van de situatie. Je geeft jezelf de ruimte en de tijd om alles op een rijtje te zetten. Het is wel belangrijk dat je weer terug gaat naar diegene waarmee je het conflict hebt gehad om erover te praten. Als jij vertelt hoe je je voelt en hoe je terugkijkt op het conflict is de kans groot dat hij of zij dat ook gaat doen. En misschien is één zo'n gesprek wel voldoende om weer samen verder te kunnen. Als de ander niet naar je wilt luisteren dan is hij of zij er kennelijk nog niet aan toe. Laat het dan bij de ander, je kunt op dat moment niets meer doen.

Gelukkig nieuwjaar

Na een gezellige ouderwetse Oudejaarsavond, met spelletjes en vrienden (eigenlijk maar één, maar wel een hele gezellige) en om 12 uur champagne met de hele buurt, ben ik klaar voor een nieuwe start.

Ik wens iedereen een 2016 met veel 

mooie momenten,

goede gesprekken, 

nieuwe ontmoetingen 

en 

positieve energie. 

Hier staat dat ik niks meer kan...

Als je minimaal 54 weken ziek bent geweest, 2 jaar dus, dan krijg je formulieren in de bus waarop staat dat je een WIA -uitkering moet aanvragen. WIA staat voor Wet werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. In deze wet wordt gekeken naar je arbeidsgeschiktheid. In de WIA bestaan twee uitkeringsregelingen: 

1. Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten: IVA-uitkering

2. Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten: WGA uitkering.

Mijn laatste re-integratie-opdracht draait uit op een IVA-uitkering voor mijn cliënt. Ze schrikt nogal als ze de brief van het UWV (Uitvoeringsinstituut WerknemersVerzekeringen) in de bus krijgt met deze constatering.  Hier staat dat ik niks meer kan... Nee, dat staat er niet. Er staat wel dat er niets meer hoeft. Geen sollicitatieplicht, geen druk van buitenaf om op zoek te gaan naar (betaald) werk. Er staat ook dat je de vrijheid krijgt je week in te vullen zoals jij wilt. Doen wat je leuk vindt, doen waar je goed in bent en vooral doen wat goed voor je is.... We hebben er lang en veel over gepraat, en ik hoop dat mevrouw de voordelen gaat zien van deze nieuwe status. 

Ik vind de uitslag van het onderzoek volkomen terecht. Mevrouw heeft hersenletsel opgelopen in haar tienerjaren. Ze heeft zich ondanks dit weten te scholen tot lerares, ze heeft dertig jaar lang dag in dag uit voor de klas gestaan totdat ze helemaal op was. Noem het overspannen, noem het burn-out. Ik denk dat mijn cliënt al die jaren op haar tenen heeft gelopen, dat ze eigenlijk altijd over haar grenzen ging en handelde uit loyaliteit en plichtsbesef. Nu krijgt ze eindelijk de tijd om haar dagen in te vullen met haar energie als leidraad. Op zoek naar de balans tussen Inspanning en ontspanning. 

NAH op de kaart

Voorkant kaartje

In elke bijeenkomst van de Contactgroep Niet Aangeboren Hersenletsel WF komt het terug: de onbekendheid van Niet Aangeboren Hersenletsel.

We zeggen dan altijd tegen elkaar: het is natuurlijk prima dat wij het er hier met elkaar over hebben, maar eigenlijk zouden we de buitenwereld veel beter kunnen vertellen wat NAH nou eigenlijk is.

Ook in een zeer recent boek 'Haperende Hersenen' van Iris Sommer Uitgeverij Balans 2015, staat het weer: NAH is een ondergeschoven kindje, de aandoening staat weinig in de belangstelling en wordt daardoor minder onderzocht dan andere hersenaandoeningen. Verderop in ditzelfde boek staat dat één op de 30 mensen in Nederland NAH heeft. Je kunt er dus vanuit gaan dat iedereen wel iemand kent met NAH.


De meest voorkomende oorzaken van NAH zijn ongevallen (traumatisch hersenletsel) en beroertes
(cerebrovasculair accident, CVA).

Achterkant kaartje  te bestellen via hersenletsel.nl

De klachten die mensen met NAH hebben zijn zeer uiteenlopend: van (extreme) vermoeidheid, moeite met concentratie, geheugenproblemen, moeite met plannen en organiseren, verlies van het overzicht van wat er op een dag moet gebeuren, en daar kunnen afhankelijk van de grootte en de plaats van de hersenbeschadiging nog klachten bijkomen als:  spasme van arm of been, epileptische aanvallen, taalproblemen, evenwichtsproblemen, problemen met horen, voelen en/of ruiken,verandering van persoonlijkheid, maar ook hallucinaties, achterdocht en depressie.


Het is dus van het grootste belang dat de omgeving een beetje weet wat er aan de hand kan zijn met iemand die NAH heeft.
(Vooral ook onze beleidsmakers moeten zich hier bewust van zijn.
Hoe verwarrend is het als je een keukentafelgesprek hebt gehad, en dat je daarna een zogenaamde bulkbrief van de gemeente ontvangt die een week later gedateerd is, en waarin staat dat je binnenkort een keukentafelgesprek hebt waarin je 'geherindiceerd' wordt.)

Als NAH'er kun je er voor kiezen het bijgevoegde kaartje bij je te dragen van hersenletsel.nl dat je kan geven aan je gesprekspartner als je er even niet meer uitkomt.
Ook zijn er aantal mensen met NAH die ik ken die voorlichting willen geven op lagere en middelbare scholen over NAH. Goed idee, er kan nooit genoeg aandacht aan besteed worden lijkt mij.

Anders kijken

Anders kijken

Sinds enkele maanden werk ik samen met een re-integratiebureau. De oprichter en eigenaar van het bureau heeft mij gevonden via mijn website. Hij was op zoek naar een specialist op het gebied van Niet Aangeboren Hersenletsel in Noord-Holland, om hem of haar in te schakelen bij 2e spoor trajecten. Een gedreven man die het zelf druk heeft met het binnenhalen van klanten en het eigenlijke werk over laat aan arbeidsdeskundigen in samenwerking met trajectcoaches. 


Mijn ervaring is dat mensen met NAH alles doen wat ze kunnen om hun leven op de rit te krijgen en te houden. Voor de een betekent dit: het runnen van het gezin, voor de ander het zich nuttig maken in een baan, al dan niet betaald. Ik heb nooit iemand ontmoet die ten gevolge van zijn of haar opgelopen hersenletsel zegt: 'Ik doe lekker niks meer, het kan mij allemaal gestolen worden.' Mensen maken het beste van hun leven en halen alles er uit wat er in zit.

Ook voor mensen met autisme kan het vinden van een passende werkkring erg lastig zijn. Hoe vaak gebeurt het niet dat mensen door hun andere zienswijze, hun andere manier van reageren, thuis komen te zitten. Ik ben ervan overtuigd dat het autisme juist ook kwaliteiten met zich meebrengt die een versterking kunnen zijn in een team. Als er maar ruimte is binnen de groep voor een ieder om te zijn wie hij/zij is.

Ik wil dan ook graag meewerken om de werknemer met NAH of autisme te helpen om de voor hem of haar meest passende manier te vinden om het leven voort te zetten na uitval bij een vroegere werkgever.

De laatste vijand

Plitvice, Kroatië 

De plunjezakken zijn nauwelijks uitgepakt of ze staan al weer voor de deur, mijn vriendinnen.
Al jaren volgen ze mij, als ik ga verhuizen weten ze bijna eerder dan ik zelf waar ik terecht kom, een grote forse vrouw en een dametje, 'U houdt toch zo van lezen?' en dan krijg ik De Wachttoren en Ontwaak overhandigd.
Discussiëren doen we niet meer sinds ik ze verteld heb dat God/ Jehova naar mijn mening van alle mensen houdt, of ze nu zwart, wit, hetero of homo zijn.
'U hebt toch pas een dierbare verloren?' is vandaag de openingszin.
Ik krijg een boekje met de titel: Als een dierbare sterft.
Het dametje is inmiddels gestorven en vervangen. Dametje deed altijd het woord, haar metgezel stond naast haar te glimlachen, nu doet zij het Woord en staat naast haar een dame met eenzelfde glimlach.
'Vandaag is het precies een jaar geleden, Wil (dametje) is nu een jaar dood.'
'Ja, dat was wel heel plotseling...zo oud was ze toch niet?' reageer ik.
'Ze is 83 geworden.'
Drie-en-tachtig, en dan nog langs de deuren! Ik spreek mijn verbazing uit en zeg:
'Maar dan is het toch prachtig. Drieëntachtig jaar is een mooie leeftijd.'
Fel; Jehova belooft ons het eeuwige leven. De dood is onze laatste vijand. Er is plaats genoeg op deze aarde voor iedereen. We zouden allemaal kunnen blijven.
Mijn kleinzoon komt erbij staan. Ik wijs naar hem en zeg iets van: zij moeten toch op een gegeven moment beslissingen kunnen nemen en niet steeds gehinderd worden door oudere, wijze mensen?
De verontwaardiging stijgt, hier kunnen ze absoluut niet in mee gaan.
Ik probeer deze, voor mij vreemde, reactie terug te vinden in het blaadje. Ik vind haar niet.